Καμήλες και εμπορικά καραβάνια στη Ρούμελη στον 20ο αιώνα

Τις καμήλες τις έχουμε συνδυάσει με την έρημο. Τις ψηλόλιγνες φιγούρες τους τις φανταζόμαστε να προχωρούν αργά λικνιζόμενες δίπλα στο Νείλο ή στα προαιώνια μονοπάτια των καραβανιών στις ερήμους της Συρίας ή της Περσίας. Κι όμως... στους εμπορικούς δρόμους γύρω από την Άμφισσα και τη Λαμία η εικόνα της φορτωμένης καμήλας ήταν γνώριμη μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα.

Μετά την Ανεξαρτησία που ακολούθησε την Επανάσταση του 1821, το ελληνικό κράτος από άποψη υποδομών βρίσκεται σε άθλια κατάσταση. Ενώ οι θαλάσσιες μεταφορές αποτελούν σημαντικό τμήμα των διεθνών εμπορικών δικτύων της Μεσογείου και εξυπηρετούν κανονικά το παράκτιο τμήμα της Ελλάδας, οι χερσαίες συγκοινωνίες είναι σε τραγικά πρωτόγονη κατάσταση. Οι δρόμοι και τα γεφύρια είναι παραμελημένα, ανύπαρκτα ή και επικίνδυνα ακόμη και για τα άλογα. Τροχήλατα κάρα ο Ελλαδικός χώρος δεν έχει δει για αιώνες . Μόνη εμπορική δραστηριότητα αυτή που διεξάγεται από μεμονωμένους έφιππους πραματευτάδες κι από καραβάνια. Μουλαριών ή καμηλών!

 

 

Τα πρώτα σιγά -σιγά εκτόπισαν τα δεύτερα, ένα υποτυπώδες οδικό δίκτυο επιτρέπει τις αμαξιτές συγκοινωνίες, ενώ κι ο σιδηρόδρομος αρχίζει να αναβαθμίζει σημαντικά το εσωτερικό κι εξωτερικό εμπόριο της χώρας. Οι καμήλες όμως συνεχίζουν να παίζουν ρόλο ως μέσα μεταφοράς στις περιοχές της Άμφισσας και της Λαμίας -εδώ μόνο πια από όλη την επικράτεια.

Εύκολο να καταλάβει κανείς το γιατί... Μπορεί η αντοχή του υποζύγιου στην πείνα και τη δίψα να μην είναι πλεονέκτημα στην πράσινη και πλούσια σε νερά Ρούμελη, η ικανότητά του όμως να διανύει μεγάλες αποστάσεις καθημερινά μεταφέροντας μεγάλα φορτία, η προσαρμόστικότητά του σε ακραίες κλιματικές συνθήκες και η σταθερή πορεία που μπορεί να διατηρεί σε όλους τους τύπους των εδαφών (από τα πλημμυρισμένα αλίπεδα του Σπερχειού μέχρι τις δασωμένες ορθοπλαγιές του Παρνασσού και του Τυμφρηστού), εξηγούν τη δραστηριότητα των σχετικών καραβανιών ως σχεδόν πριν τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στην περιοχή της Λαμίας τα τελευταία μεγάλα καραβάνια έκαναν κυρίως τη διαδρομή Στυλίδα - Λαμία - Καρπενήσι. Κατά μήκος της υπήρχε "αλυσσίδα" από χάνια, όπου βρίσκουν τροφή, νερό και διανυκτερεύουν με ασφάλεια ζώα και οδηγοί . Τα χάνια μεταξύ τους απέχουν όχι παραπάνω από 22-25 χιλιόμετρα δεδομένου ότι αυτή είναι η μεγαλύτερη ημερήσια διαδρομή την οποία μπορεί να καλύψει μια φορτωμένη καμήλα.

Στην Άμφισσα συντηρείται για περισσότερο χρόνο η εκτροφή των εν λόγω ζώων και τα τελευταία δείγματα μεταφέρθηκαν στους Δελφούς όπου οι τουρίστες φωτογραφίζονταν μαζί τους.

Σχετικές σωζόμενες μαρτυρίες για το θέμα εκτός από γραπτές πηγές, φωτογραφίες και προφορικές μαρτυρίες είναι η ύπαρξη κρήνης - ποτίστρας με το όνομα Καμηλόβρυση στο δρόμο Λαμίας - Δομοκού και οι άφθονες -περιπαιχτικές πολλές φορές - ιστορίες για τα "γκαμλοκούδουνα" που παρήγαγαν οι βιοτεχνίες της Άμφισσας .

(Οι φωτογραφίες οι οποίες εικονογραφούν το κείμενο έχουν παρθεί από την Ιστοσελίδα http://www.amfissahistory.gr/ από τις φωτογραφίες παραπλεύρως οι 2 πάνω είναι από την 'Άμφισσα, η πρώτη  μάλιστα είναι χρονολογημένη στα 1925).

http://centralgreece.gr/