Η καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια μιλά για τις αποκαλύψεις γύρω από την Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Ελλάδα, τις σχέσεις οικονομικής και πολιτικής εξουσίας, την ελληνική διαπλοκή και όσα θα κρίνουν τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.
— Η υπόθεση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ, με τις καταγγελίες για τη συμπεριφορά της και τη διαχείριση της διπλωματικής της ιδιότητας, τι αποκαλύπτει για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται η σημερινή αμερικανική εξουσία τη διπλωματία;
Νομίζω ότι είναι σχήμα οξύμωρο να μιλάμε για διπλωματία σε σχέση με την τρέχουσα αμερικανική κυβέρνηση και εξουσία. Ο Τραμπ, απολύτως με τη συμβουλή του Στιβ Μπάνον, επιδίδεται σε συστηματική διάλυση των αρχών της διπλωματίας με απώτερο στόχο την πλήρη αποσταθεροποίηση κάθε διακρατικής σχέσης, έτσι ώστε να μπορέσει η αμερικανική ισχύς να γίνει παγκόσμια εξουσία. Ξέρω ότι αυτό ακούγεται σαν πολιτική συγκέντρωση του ΚΚΕ από τη δεκαετία του ’70, αλλά η αλήθεια είναι ότι προέρχεται από τους ίδιους τους Αμερικανούς στρατηγιστές, τον Μπάνον και τον Γούλφοβιτς και τον Τσέινυ πριν απ’ αυτόν, που έχουν δηλώσει λενινιστές, ή ανανήψαντες τροτσκιστές, δηλαδή έχουν θέσει σε λειτουργία έναν εμπεδωμένο τακτικισμό.
— Πώς βλέπετε και κρίνετε αυτά που διαβάζουμε στις αποκαλύψεις των αμερικάνικων εφημερίδων;
Το ότι οι αποκαλύψεις έγιναν από τη «Wall Street Journal» μού προκάλεσαν ένα ερώτημα: τι τρέχει ανάμεσα στην οικονομική ελίτ της Αμερικής, της οποίας η «WSJ» είναι ο σταθερός και έμπιστος εκφραστής, και τον Τραμπ; Υποθέτω ότι, με την επικείμενη αντικατάστασή του το 2028, η οικονομική εξουσία της χώρας αρχίζει να παίρνει αποστάσεις και να δημιουργεί γύρω της μια ζώνη ασφαλείας, αλλά τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες που προσπαθεί να προστατεύσει νομίζω ότι μπορεί και να μην τις μάθουμε ποτέ. Λέγαμε εξαρχής ότι ο Τραμπ είναι ο χρήσιμος ηλίθιος της αμερικανικής οικονομικής ελίτ, του λόμπι της ενέργειας και του ισραηλινού λόμπι. Εκείνος όμως μάλλον δεν το ήξερε. Σίγουρα, απ’ ό,τι φαίνεται αυτήν τη στιγμή, ούτε η πρέσβειρά του το ήξερε.
Tι ήξερε η Γκιλφόιλ για τον Τραμπ έτσι ώστε να σκεφτεί ότι είχε την άνεση να απαιτήσει θέση πρέσβειρας (αρχικά στο Βατικανό, κατόπιν στην Ελλάδα) που έχει απόλυτη συνάφεια με το καλώδιο, τον αγωγό και τους εξοπλισμούς; Και πώς κατάφερε η πλευρά Τραμπ να αποδυναμώσει την Γκιλφόιλ έτσι ώστε να μην αποτελεί πλέον απειλή;
Αλλά το ερώτημα που αναδύεται σε αυτήν τη φάση είναι ποια είναι η σχέση, είτε καθαρά ιδεολογική είτε καθαρά οικονομική, ανάμεσα στην ελληνοαμερικανική οικονομική ελίτ, την ελληνική οικονομική ελίτ και την Γκιλφόιλ; Ποιος κέρδισε με την Γκιλφόιλ πρέσβειρα και ποιος έχασε με την αποπομπή της; Αλλά, επίσης, τι ήξερε η Γκιλφόιλ για τον Τραμπ έτσι ώστε να σκεφτεί ότι είχε την άνεση να απαιτήσει θέση πρέσβειρας (αρχικά στο Βατικανό, κατόπιν στην Ελλάδα) που έχει απόλυτη συνάφεια με το καλώδιο, τον αγωγό και τους εξοπλισμούς; Και πώς κατάφερε η πλευρά Τραμπ να αποδυναμώσει την Γκιλφόιλ έτσι ώστε να μην αποτελεί πλέον απειλή; Γιατί δεν μπορούμε ούτε για μια στιγμή να σκεφτούμε ότι ο Τραμπ τής έδωσε την πρεσβεία στην Ελλάδα επειδή δεν ήθελε να ακούει τη γκρίνια της ή γιατί ένιωσε άβολα που την παράτησε ο γιος του. Μπορεί ποτέ να μη μάθουμε ούτε καν το περίβλημα αυτής της διαπλοκής, πολύ περισσότερο τις λεπτομέρειές της.
Νένη Πανουργιά,
καθηγήτρια Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης
— Τι σημαίνει για την Ελλάδα το γεγονός ότι η εκπρόσωπος μιας τόσο ισχυρής χώρας βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αντιπαράθεσης;
Καταρχάς πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι αυτή η αντιπαράθεση δεν θα μας άγγιζε καν αν γεωγραφικά η Ελλάδα βρισκόταν στο Λιχτενστάιν και όχι εδώ, σ’ αυτόν τον ζωτικό γεωπολιτικό κόμβο που βρίσκεται. Γιατί όσο και να πουλάμε «μπλα μπλα μπλα δημοκρατία» που έλεγε ο Σαββόπουλος, αν δεν βρισκόμασταν εδώ που βρισκόμαστε, μόνο ο Ούλοφ Πάλμε θα νοιαζότανε για εμάς. Σ’ αυτό, βέβαια, πρέπει να συνυπολογίσουμε το ότι εμείς οι ίδιοι, ως Έλληνες, έχουμε από κτίσεως ελληνικού κράτους απεμπολήσει τις υποχρεώσεις μας απέναντι στη δημοκρατία. Πρέπει, επίσης, να συνειδητοποιήσουμε ότι θα ’ρθει ο καιρός –και δεν είναι πολύ μακριά– που θα εξαντληθούν τα αποθέματα πετρελαίου της Μέσης Ανατολής, και τότε πραγματικά δεν θα μας δίνει κανείς σημασία. Πρέπει όμως επίσης να δούμε και το πώς στάθηκε η ελληνική πολιτική κοινωνία απέναντι στο φαινόμενο Γκιλφόιλ – οι σέλφι (ανώτατο στέλεχος υπουργείου έβγαζε βίντεο σε συνάντηση κορυφής με την Γκιλφόιλ για να το δείξει μετά στους φίλους της και να το βάλει στο ίνσταγκραμ!), οι τεμενάδες, οι συναναστροφές, συμπεριφορές που θα ταίριαζαν απολύτως στο σχήμα «καθρεφτάκια για τους ιθαγενείς». Αν γελάσαμε με τα λαδωμένα μπλουζάκια Τσούνη στην πρεσβεία, με την Γκιλφόιλ είδαμε τι σημαίνει πραγματική διαπλοκή, τι σημαίνει πραγματική υποτέλεια, έπειτα από καιρό.
— Πώς έχει αλλάξει η καθημερινή ζωή των Αμερικανών από την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία;
Θα σας πω το εξής: ο Τραμπ παρέλαβε την εξουσία στις 20 Ιανουαρίου και στις 21 Φεβρουαρίου απελάθηκε φοιτητής μας Τζαμαϊκανός. Χωρίς ICE, χωρίς εμφανείς παρεμβάσεις. Αλλού όμως, όπως ξέρουμε, τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά, έχουμε αύξηση της κρατικής βίας, ανάπτυξη της ακροδεξιάς τρομοκρατίας, μια αίσθηση απόλυτης ακροδεξιάς ελευθεριότητας – ό,τι θέλει ο κάθε ακροδεξιός λέει και κάνει. Και τώρα, δέκα χρόνια μετά την πρώτη προεδρία Τραμπ, έχουμε μια ολόκληρη νέα γενιά που έχει μεγαλώσει μέσα σ’ αυτό το οικοσύστημα. Η περίπτωση Clavicular, οι αδελφοί Tate, οι trad wives, η αισθητική του αντιαισθητικού, η πλήρης υποχώρηση κάθε αίσθησης δεοντολογίας ή ηθικής, η ανάπτυξη του πιο ακραία αντιδραστικού μοραλισμού, όλα παραπέμπουν στο ρωμαϊκό ιμπέριουμ που είναι ο τυφλοσούρτης του τραμπισμού, στη συστηματική και μεθοδική κατάλυση του κοινοβουλευτισμού και της δημοκρατίας, έστω κι αυτής της κουτσής φιλελεύθερης δημοκρατίας. Στη Νέα Υόρκη δημιουργήθηκαν ήδη από την πρώτη προεδρία Τραμπ οργανώσεις αντίστασης που λειτουργούν και που έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν αναχώματα στην επέλαση Τραμπ, είτε υποστηρίζοντας υποψήφιους που αντιστέκονται στην επέλαση του τραμπικού φασισμού, είτε με προγράμματα που εκθέτουν τις ανισότητες και τον αποκλεισμό ανθρώπων και πληθυσμών από τον κοινωνικό ιστό, είτε με πράξεις, στο επίπεδο της καθημερινότητας, που ελαφρύνουν το άχθος των συνανθρώπων. Έτσι υποστηρίχτηκε στην πόλη η απαγόρευση χρήσης ΤΝ στα δημοτικά σχολεία, καθώς και η αθρόα υποστήριξη των κοινωνικών παντοπωλείων μετά τις περικοπές Τραμπ, το σύστημα άμεσης ενημέρωσης πολιτών σε περίπτωση εμφάνισης ICE, ή, προχθές, η σύσσωμη απόφαση για μποϊκοτάζ στην εταιρεία Target που παραχώρησε στο ICE την ταράτσα της για να κάνει επίθεση εναντίον κατοίκων της γειτονιάς.
— Τι θα κρίνει πραγματικά τις ενδιάμεσες εκλογές σε λίγες μέρες στις ΗΠΑ;
Είχε πει ο Μπιλ Κλίντον στη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας ότι ένιωθε να του διαφεύγει συνεχώς τι ήταν αυτό που έκανε τους Αμερικανούς να ψηφίσουν τον Ρέιγκαν και τον Μπους μετά τον Κάρτερ, μέχρι που κάποια στιγμή τού ήρθε μια επιφοίτηση, το περίφημο «it’s the economy, stupid!» (το πρόβλημα είναι η οικονομία, ηλίθιε!). Αλλά εγώ νομίζω ότι και πάλι έκανε λάθος ο Κλίντον, κι αυτό το είδαμε και με την υποψηφιότητα της Χίλαρι. Δεν είναι η οικονομία, γιατί μέχρι στιγμής έχουμε δει τεράστιες μάζες ανθρώπων να ψηφίζουν εναντίον του οικονομικού τους συμφέροντος. Εδώ πρέπει να δούμε τη σύντηξη ιδεολογίας και οικονομίας. Νομίζω ότι ένα μέρος του αμερικανικού εκλογικού σώματος είναι μπετόν αρμέ στην υποστήριξή του στον Τραμπ και θα ψηφίσει ανάλογα. Είναι αμετακίνητο και δεν υπάρχει καν λόγος να προσπαθήσουμε να το αναλύσουμε: οι λόγοι είναι ιδεολογικοί και όχι διαφορετικοί από τη λογική της ακροδεξιάς παγκοσμίως. Το υπόλοιπο εκλογικό σώμα όμως κινείται μέσα σε μια λίμνη ψιλοηθική, ψιλοπολιτική και ψιλοοικονομική. Η ταχύτατη αποδόμηση της Γκιλφόιλ μπορεί να μας βοηθήσει εδώ: δεν ανακλήθηκε από τη θέση της γιατί ζήτησε λεφτά από τον Ντίτερς, αλλά γιατί αποκαλύφθηκε. Πριν από έναν χρόνο δεν θα ενδιέφερε κανέναν στον κύκλο Τραμπ κάτι τέτοιο. Τώρα όμως η κοινή γνώμη δείχνει ότι φτάνει σε σημείο κορεσμού ανοχής τής πιο επιδεικτικής διαπλοκής, ανομίας και άμετρου πλουτισμού που έχουμε βιώσει.
Νομίζω, επίσης, ότι έχει περάσει η στιγμή που ο κόσμος έμενε με το στόμα ανοιχτό στην επίδειξη ισχύος – για παράδειγμα υπήρχαν Λατινοαμερικάνοι που είχαν έρθει στη χώρα ως μετανάστες και ψήφισαν Τραμπ το 2026 γιατί είχε δύναμη και εξουσία στα χέρια του και την επιδείκνυε, ή νεαροί μαύροι που έβλεπαν σε εκείνον την προσωποποίηση του ανδρισμού, ή γυναίκες (το 2016) που τον θεωρούσαν «χαριτωμένο». Νομίζω ότι αυτοί οι βαυκαλισμοί έχουν υποχωρήσει μπροστά στον μηχανισμό της μπρουτάλ εξουσίας που έχει φέρει ο Τραμπ και που εμποδίζει τη λειτουργία κάθε γνώριμου και εύρυθμου στοιχείου συμπεριφοράς.
Ίσως έχει αρχίσει ο κόσμος να βλέπει ότι η κατάλυση του κράτους που προσπαθεί να φέρει σε πέρας το επιτελείο του Τραμπ δεν επαγγέλλεται μια ισότιμη, αταξική και δίκαιη κοινωνία, αλλά το ακριβώς αντίθετο, μια κοινωνία που θα λειτουργεί όπως τη ρυθμίζει ο τραμπισμός, αποκλείοντας τους πάντες εκτός από τους δικούς του.
Και το ποιος είναι «δικός του» στον τραμπισμό το είδε η Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την καλή κι απ’ την ανάποδη. Και δεν είναι η μόνη, ούτε η τελευταία.
πηγή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου