Η Αθήνα απορρίπτει τη συμφωνία ως άκυρη και ανυπόστατη, η Άγκυρα υπερασπίζεται την ισχύ της - Στο επίκεντρο η επήρεια των νησιών και τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών
Σε πεδίο διπλωματικής αντιπαράθεσης Ελλάδας και Τουρκίας για το τουρκολιβυκό μνημόνιο εξελίχθηκε η συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ χθες, Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, με την Αθήνα να επαναλαμβάνει ότι η συμφωνία παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και την Άγκυρα να υπερασπίζεται τη νομιμότητά της. Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε υπό την ελληνική προεδρία, με θέμα τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Την αντιπαράθεση πυροδότησε η παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος χαρακτήρισε το μνημόνιο «παράνομο» και «αυθαίρετο», κάνοντας λόγο για κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου της θάλασσας και για συμφωνία που αντιβαίνει στην ίδια τη γεωγραφία.
Η τουρκική επιχειρηματολογία
Απαντώντας, ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, Αχμέτ Γιλντίζ, υποστήριξε ότι «το Συμβούλιο αυτό δεν είναι δικαστήριο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών» και ότι «ένας χάρτης μπορεί να απεικονίζει έναν ισχυρισμό, αλλά δεν μπορεί να τον κρίνει». Υπερασπίστηκε το μνημόνιο, λέγοντας ότι βρίσκεται σε ισχύ από το 2019, και παρουσίασε την πρόσφατη κοινοβουλευτική ενέργεια στη Λιβύη ως ένδειξη υποστήριξής του από τη λιβυκή πλευρά.
Ο Τούρκος διπλωμάτης υποστήριξε ακόμη ότι η συμφωνία δεν καθορίζει ούτε προδικάζει δικαιώματα κρατών που δεν συμμετέχουν σε αυτήν. Αναφερόμενος στα ελληνικά νησιά, δήλωσε ότι η Τουρκία δεν αμφισβητεί την ύπαρξη, τον πληθυσμό ή την κυριαρχία τους, μεταφέροντας τη διαφωνία στην επήρεια που πρέπει, κατά την Άγκυρα, να τους αποδίδεται κατά την οριοθέτηση επικαλυπτόμενων θαλάσσιων διεκδικήσεων.
Επικαλέστηκε διεθνή νομολογία περί μη αυτόματης απόδοσης πλήρους επήρειας στα νησιά και υπενθύμισε ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Παράλληλα, επανέφερε την πρόταση Ερντογάν για Διάσκεψη της Ανατολικής Μεσογείου, με αναφορά και στα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων.
Η απάντηση της Αθήνας
Η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Αγλαΐα Μπαλτά, απέρριψε την τουρκική επιχειρηματολογία, επαναλαμβάνοντας ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο «αντιβαίνει τόσο στη γεωγραφία όσο και στο διεθνές δίκαιο». Τόνισε ότι η πρόσφατη φερόμενη επικύρωσή του από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων δεν μπορεί να μεταβάλει τον χαρακτήρα του ως «άκυρου και ανυπόστατου», σύμφωνα με την ελληνική θέση, ούτε να του προσδώσει έννομα αποτελέσματα.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί. Δεν πρόκειται για σύνθημα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι μια συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτου. Κατηγόρησε επίσης την τουρκική πλευρά για επιλεκτική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου προς εξυπηρέτηση μονομερών διεκδικήσεων, επικαλούμενη τις συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης της Ελλάδας με την Ιταλία και την Αίγυπτο.
Στην ένσταση της Άγκυρας για τη συζήτηση του ζητήματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η Ελληνίδα πρέσβης απάντησε ότι ο σεβασμός του Δικαίου της Θάλασσας βρίσκεται στον πυρήνα της θαλάσσιας ασφάλειας. «Η υπενθύμιση των κανόνων που διέπουν τις θάλασσές μας δεν συνιστά κατάχρηση του Συμβουλίου. Αποτελεί τον ίδιο τον σκοπό του», υπογράμμισε.
Διάλογος με διαφορετικές αφετηρίες
Η ανταλλαγή παρεμβάσεων ανέδειξε τη διαφορετική βάση στην οποία οι δύο πλευρές τοποθετούν τη συζήτηση: η Άγκυρα προτάσσει την επήρεια των νησιών στην οριοθέτηση, ενώ η Αθήνα επιμένει ότι μια διμερής συμφωνία δεν μπορεί να παρακάμπτει τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Ο Γιλντίζ επανήλθε ζητώντας «ουσιαστικές διαπραγματεύσεις». Η Μπαλτά επαναβεβαίωσε την προσήλωση της Ελλάδας στον διάλογο και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, τονίζοντας, ωστόσο, ότι προϋπόθεση για ουσιαστική συζήτηση είναι ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου, της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου