O Trump ζητά να αλλάξει στοιχεία της Αμερικανικής Ιστορίας σε μουσεία και Ιδρύματα. Επίθεση κατα του Smithsonian (Μουσείο ιδρυθέν από το Αμερικανικό Κογκρέσσο το 1846)

 

Στις 24 Ιουλίου 2026 ο Πρόεδρος Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με τίτλο «Αποκατάσταση της Εμπιστοσύνης στο Ίδρυμα Σμιθσόνιαν».

Το διάταγμα εντέλλεται τον Υπουργό Εσωτερικών, μέσω της Υπηρεσίας Εθνικών Δρυμών, να τοποθετήσει προσωρινές πινακίδες κατά μήκος των δημόσιων πεζοδρόμων που οδηγούν στο Εθνικό Μουσείο Αμερικανικής Ιστορίας.

Οι πινακίδες θα ενημερώνουν τους επισκέπτες ότι τα εκθέματα του μουσείου οφείλουν να ανανεωθούν σύμφωνα με έκθεση του Λευκού Οίκου, και θα τους παραπέμπουν σε άλλες πηγές τις οποίες η κυβέρνηση θεωρεί ακριβείς.

Το διάταγμα δεν προσδιορίζει ποιες είναι αυτές οι εναλλακτικές πηγές — παράλειψη που, ανάλογα με ποιον ρωτάς, είναι είτε αβλεψία είτε ακριβώς το ζητούμενο.

Αφορμή στάθηκε η έκθεση «Saving America's Story», περίπου 162 σελίδων, που δημοσίευσε το Συμβούλιο Εσωτερικής Πολιτικής του Λευκού Οίκου στις 4 Ιουλίου 2026.

Η έκθεση κατηγορεί τη διοίκηση του μουσείου ότι αντικατέστησε την ιστορική εκπαίδευση με πολιτικό ακτιβισμό, και εισηγείται να αναρτηθεί πάνω από κάθε είσοδο προειδοποίηση ότι τα εκθέματα ετοιμάστηκαν από ανθρώπους που δεν θέλουν να αγαπάτε τη χώρα σας.

Το νέο διάταγμα πατά σε προγενέστερο, του Μαρτίου 2025, με τίτλο «Αποκατάσταση της Αλήθειας και της Λογικής στην Αμερικανική Ιστορία», που στόχευε ό,τι χαρακτήριζε διχαστικές αφηγήσεις και ακατάλληλη ιδεολογία στους ομοσπονδιακούς πολιτιστικούς θεσμούς.

Ο νομικός πυρήνας της διαμάχης είναι ζήτημα δικαιοδοσίας: το Σμιθσόνιαν ιδρύθηκε από το Κογκρέσο το 1846 ως καταπίστευμα, διοικείται από Συμβούλιο Εφόρων και δεν αποτελεί εκτελεστική υπηρεσία που ο πρόεδρος μπορεί να διατάξει.

Τα πεζοδρόμια, ωστόσο, ανήκουν στην Υπηρεσία Εθνικών Δρυμών — και εκείνη όντως υπάγεται στον πρόεδρο μέσω του Υπουργείου Εσωτερικών.

Το διάταγμα λοιπόν παρακάμπτει το εμπόδιο αντί να το διαπεράσει: μη μπορώντας να επέμβει στο κείμενο, η κυβέρνηση σχολιάζει στην είσοδο του Μουσείου.

Το αν αυτό θα αντέξει δικαστικά παραμένει πραγματικά ανοιχτό, καθώς βρίσκεται στη συμβολή του δόγματος περί «λόγου του κράτους» και του πρακτικού ερωτήματος αν η παρακείμενη σήμανση συνιστά παρέμβαση σε ανεξάρτητο θεσμό.

Η διευθύντρια Anthea Hartig υπερασπίστηκε την επιμέλεια των εκθεμάτων σε δύο ακροάσεις στο Κογκρέσο, υποστηρίζοντας ότι η ενσωμάτωση τεκμηρίων και φωνών που έμεναν έξω αποτελεί συνήθη ιστορική μέθοδο, όχι ιδεολογία.

Οι επικριτές του μουσείου αντιτείνουν ότι η επιλογή και η έμφαση είναι από μόνες τους συντακτικές πράξεις, και ότι ένα δημόσια χρηματοδοτούμενο εθνικό μουσείο οφείλει στους πολίτες μια αφήγηση που ενώνει αντί να κατηγορεί.

Και οι δύο θέσεις κρύβουν κάτι αληθινό: οι ιστορικοί όντως αναθεωρούν καθώς συσσωρεύονται τα τεκμήρια, και η αναθεώρηση όντως εμπεριέχει κρίσεις αναλογίας που δεν είναι καθαρά τεχνικές.

Εκείνο που ανησυχεί τους αρχειονόμους δεν είναι τόσο οι πινακίδες όσο το μοτίβο γύρω τους — νωρίτερα τον Ιούλιο η κυβέρνηση αντικατέστησε τα πάνελ για τη δουλεία στο President's House της Φιλαδέλφειας, αφού εφετείο ήρε τη σχετική αναστολή.

Ανάλογες αφαιρέσεις έχουν καταγραφεί στο Εθνικό Πάρκο Grand Canyon και στο Εθνικό Μνημείο Stonewall, με περιεχόμενο που αφορούσε ιθαγενείς, περιβάλλον και ΛΟΑΤΚΙ ιστορία.

Το πρωτότυπο στοιχείο στο διάταγμα για το Σμιθσόνιαν είναι ότι το κράτος μιλά εναντίον ενός μουσείου θεσμοθετημένου από το Κογκρέσο, σε δημόσιο χώρο, με τη δική του επίσημη φωνή.

Η πλησιέστερη αναλογία είναι μια κυβέρνηση που στήνει πινακίδα έξω από βιβλιοθήκη προειδοποιώντας τους περαστικούς για τα βιβλία μέσα — ίσως νόμιμο, αλλά διαβρωτικό για την ίδια την παραδοχή ότι η τεχνογνωσία και η εξουσία είναι διακριτά πράγματα.

Αρκετά πρακτικά ερωτήματα μένουν αναπάντητα: ποιος συντάσσει το κείμενο των πινακίδων, ποιος το εγκρίνει, πόσο κοστίζει, πόσο διαρκεί το «προσωρινό», και αν το Σμιθσόνιαν έχει δικαίωμα απάντησης στο ίδιο του το κατώφλι.

Από κάτω παραμένει το παλαιότερο ερώτημα, που προηγείται αυτής της προεδρίας και θα την επιβιώσει: ποιος έχει την αρμοδιότητα να αφηγείται το παρελθόν ενός έθνους, και τι απογίνεται μια δημοκρατία όταν την αρμοδιότητα αυτή τη διεκδικεί όποιος τυχαίνει να κατέχει το αξίωμα.