Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026

Η «πράσινη» αντίφαση: Κλιματική ανησυχία και ενεργοβόρα data centers (Στεφ.Σταμέλλου)



Η συζήτηση γύρω από την κλιματική κρίση μοιάζει συχνά με θέατρο του παραλόγου. Για δες που πάει η σκέψη με όλα αυτά που ζούμε καθημερινά. Βομβαρδιζόμαστε συνεχώς  με ποικίλες αναφορές για την ενέργεια, για το κόστος και τις δυσκολίες εξασφάλισης της επάρκειας, με εκκλήσεις για εξοικονόμηση ενέργειας και, κυρίως, για τη μείωση του περιβαλλοντικού μας αποτυπώματος, ώστε να σωθεί ο πλανήτης. Από την άλλη, σκέφτομαι, σχεδιάζονται και κατασκευάζονται φαραωνικές υποδομές, όπως τα δύο νέα data centers, που ετοιμάζονται δίπλα στο χωριό, στο Παλαιοχώρι Δωριέων, τα οποία λειτουργούν, όπως λέει και η ΜΠΕ, ως αχόρταγοι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Πώς συμβιβάζονται αυτά τα δύο;

 

Η απάντηση βρίσκεται στη βαθιά αντίφαση του σύγχρονου αναπτυξιακού μοντέλου. Τα κέντρα δεδομένων είναι η «αόρατη» ραχοκοκαλιά της τεχνητής νοημοσύνης, του cloud και της ψηφιακής μας καθημερινότητας. Όμως, η λειτουργία τους απαιτεί τεράστιες, αδιάλειπτες ποσότητες ρεύματος. Αυτή η ποσότητα λένε ότι πρέπει να καλύπτεται κατά 60% από ΑΠΕ και κατά 40% από ορυκτά καύσιμα, κυρίως εισαγόμενο φυσικό αέριο, εκπέμποντας τους ρύπους που υποτίθεται ότι πολεμάμε.

 

Ακόμη κι όταν προβάλλεται το επιχείρημα ότι το υπόλοιπο 60% καλύπτεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η πραγματικότητα στο πεδίο γεννά νέα, εξίσου σοβαρά ερωτήματα. Στο όνομα της «πράσινης μετάβασης», βλέπουμε βουνοκορφές και παρθένα ορεινά οικοσυστήματα να ισοπεδώνονται για την τοποθέτηση γιγάντιων ανεμογεννητριών. Την ίδια στιγμή, εύφορη αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας θυσιάζεται για να στρωθεί με φωτοβολταϊκά πάνελ, ενώ μικρά υδροηλεκτρικά έργα (ΜΥΗΕ) αλλοιώνουν τη φυσική ροή ποταμών και ρεμάτων. Έτσι, για να τροφοδοτηθεί η ψηφιακή «πρόοδος», υποβαθμίζεται το ίδιο το φυσικό περιβάλλον, που υποτίθεται ότι προστατεύουμε.

 

Όταν, λοιπόν, αυτή η παγκόσμια ψηφιακή βιομηχανία έρχεται κυριολεκτικά στην αυλή ενός μικρού τόπου, με δύο μεγάλες εγκαταστάσεις, η αντίφαση παύει να είναι θεωρητική και γίνεται βίωμα. Ο πολίτης καλείται να αποδεχτεί την αλλοίωση του τοπίου του, την επιβάρυνση των τοπικών δικτύων και των υδάτινων πόρων, την ώρα που του ζητείται να σβήνει το φως φεύγοντας από το δωμάτιο ή να κλείνει τη βρύση όταν πλένει τα δόντια του.

 

Δεν πρόκειται για άρνηση της τεχνολογίας, αλλά για απαίτηση στοιχειώδους λογικής και διαφάνειας. Δεν γίνεται η κλιματική κρίση να χρησιμοποιείται επιλεκτικά, άλλοτε ως φόβητρο για να περιοριστεί ο απλός πολίτης και άλλοτε ως πρόσχημα για τη βίαιη εκβιομηχάνιση της υπαίθρου, προκειμένου να ταϊστούν οι ενεργοβόροι διακομιστές του ψηφιακού κόσμου.

 

Στέφανος Σταμέλλος

https://www.e-ecology.gr

https://www.facebook.com/stefanos.stamellos/

 

...

Δεν υπάρχουν σχόλια: