Καθώς η καταστροφή στο Ιράν κλιμακώνεται, ο Στάρμερ θα πρέπει να αντιμετωπίσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ ως κάποιον του οποίου οι ενέργειες απειλούν τον νόμιμο, δημοκρατικό τρόπο ζωής παντού.
Εννέα ημέρες μετά την έναρξή του, ο τρόπος με τον οποίο διεξάγεται ο αδικαιολόγητος και παράνομος πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν γίνεται ολοένα και πιο δυσανάλογος, ατιμωτικός και παρανοϊκός. Ο τορπιλισμός ιρανικού πολεμικού πλοίου ανοιχτά της Σρι Λάνκα από αμερικανικό υποβρύχιο κατέδειξε ότι, για τον απερίσκεπτο Ντόναλντ Τραμπ, ολόκληρος ο κόσμος αποτελεί πεδίο μάχης. Η διπλωματία, που υπονομεύθηκε δολίως από την Ουάσιγκτον, έχει αντικατασταθεί από αδιάκοπες αεροπορικές επιδρομές, οι οποίες σκοτώνουν και ακρωτηριάζουν εκατοντάδες Ιρανούς αμάχους. Ο Λευκός Οίκος του Τραμπ μοιάζει ολοένα και περισσότερο με φρενοκομείο. Οι πολεμικοί στόχοι μεταβάλλονται καθημερινά. Ένας αδαής και ασυνάρτητος πρόεδρος επιμένει ότι πρέπει να συμβάλει στην επιλογή του επόμενου αγιατολάχ του Ιράν. Την ίδια στιγμή, ο «υπουργός Πολέμου» του, Πιτ Χέγκσεθ, παραληρεί μανιακά για εξόντωση χωρίς έλεος.
Εννέα ημέρες μετά, έχει καταστεί σαφές ότι οι ηγέτες του Ιράν, όσοι επιβιώσουν, δεν πρόκειται να καταρρεύσουν αμαχητί σε μια επανάληψη του πραξικοπήματος που επιχείρησε ο Τραμπ στη Βενεζουέλα. Οι δυνάμεις τους, αν και δραματικά υποδεέστερες σε εξοπλισμό, κατορθώνουν να διαχέουν πόνο σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, κατακλύζοντας τις άμυνες με κύματα drones και πυραύλων. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη. Το Ιράν είχε προειδοποιήσει για περιφερειακή σύγκρουση ευρείας κλίμακας σε περίπτωση νέας επίθεσης. Ο Τραμπ βρίσκεται πλέον σε πόλεμο και με συμμάχους των ΗΠΑ, έχοντας υιοθετήσει το ωμό δόγμα του Τζορτζ Ου. Μπους από τον πόλεμο στο Ιράκ: «ή είστε μαζί μας ή εναντίον μας». Οι αραβικές χώρες του Κόλπου – όπως και ο σκληρά πληγωμένος Λίβανος – θέλουν απλώς να σταματήσει αυτό. Η Βρετανία και η Ευρώπη, ως επί το πλείστον, δεν θέλουν καμία εμπλοκή, αλλά παρασύρονται ούτως ή άλλως. Η παγκόσμια οικονομία ολισθαίνει προς κρίση. Στον πόλεμο του Τραμπ εναντίον του κόσμου δεν υπάρχουν ήρωες, μόνο θύματα. Μία από τις ελάχιστες εξαιρέσεις αποτελεί ο αμετακίνητος ηγέτης της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος έχει ήδη κατηγορηθεί για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα, και ο Τραμπ πρέπει πλέον να βρεθούν αντιμέτωποι με δίωξη από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τις θηριωδίες που διαπράχθηκαν στο Ιράν, ιδίως για τον αποτρόπαιο βομβαρδισμό σχολείου στη Μιναμπ στις 28 Φεβρουαρίου.
Και οι δύο θα πρέπει να υποστούν κυρώσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο και από όλες τις υπόλοιπες κυβερνήσεις που εξακολουθούν να σέβονται τον Χάρτη του ΟΗΕ, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου. Κυρώσεις θα πρέπει να επιβληθούν και στις χώρες τους. Πολλοί Αμερικανοί και Ισραηλινοί αποδοκιμάζουν την παρανοϊκή συμπεριφορά των ηγετών τους. Ωστόσο, αυτοί οι δύο τραμπούκοι ενεργούν στο όνομά τους. Οι ανήσυχοι πολίτες, εγκαταλελειμμένοι από ένα ευνουχισμένο αμερικανικό Κογκρέσο και μια ισραηλινή Κνεσέτ που έχει αποτύχει, οφείλουν να απαιτήσουν τον τερματισμό αυτού του χάους.
Εδώ και καιρό είναι προφανές ότι ο Τραμπ δεν είναι φίλος της Βρετανίας. Όμως αυτή η τελευταία πράξη φονικής ύβρεως, για την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έλαβε καμία εκ των προτέρων ενημέρωση, δείχνει ότι ο ίδιος και η κυβέρνησή του πρέπει πλέον να θεωρούνται εχθρός. Αρκεί να εξετάσει κανείς τα γεγονότα. Οι ΗΠΑ (όπως και η Ρωσία στην Ουκρανία) εξαπέλυσαν έναν παράνομο επιθετικό πόλεμο εναντίον ενός κυρίαρχου κράτους. Ο ισχυρισμός τους περί «επικείμενης» απειλής δεν στηρίζεται σε αποδείξεις.
Οι ένοπλες δυνάμεις τους δρουν ανεξέλεγκτα, χωρίς κανόνες εμπλοκής. Ηθικές και νομικές παράμετροι παραμερίζονται· έχει διαπραχθεί με θράσος ακόμη και δολοφονία αρχηγού κράτους. Αυτή η αμερικανοκαθοδηγούμενη επέλαση, αυτή η αιματοβαμμένη επιχείρηση εξόντωσης, τρομοκρατεί και εκτοπίζει εκατομμύρια ανθρώπους, ενώ παράλληλα διαταράσσει το εμπόριο, τις μεταφορές και τον ενεργειακό εφοδιασμό. Τι άλλο χρειάζεται ως απόδειξη ότι οι ΗΠΑ, ένα κράτος-παρίας όπως και το Ισραήλ, συνιστούν εχθρική δύναμη που απειλεί θεμελιωδώς το Ηνωμένο Βασίλειο;
Δεν είναι προς το εθνικό συμφέρον της Βρετανίας να μετατραπεί το Ιράν σε ερείπια που καπνίζουν. Δεν είναι προς το συμφέρον του Ηνωμένου Βασιλείου το καθεστώς της Τεχεράνης, όσο αποκρουστικό κι αν είναι αναμφίβολα, να ωθηθεί στην υιοθέτηση ασύμμετρων τακτικών – όπως τρομοκρατικές επιθέσεις σε ευρωπαϊκές πόλεις – προκειμένου να επιβιώσει.
Ασφαλώς δεν είναι προς το συμφέρον της Βρετανίας και των γειτονικών χωρών να διαλυθεί το Ιράν σε χάος τύπου Ιράκ, εν μέσω σεναρίων εξέγερσης των Κούρδων και άλλων εθνοτικών μειονοτήτων.
Η επακόλουθη προσφυγική έξοδος θα επισκίαζε εκείνη από τη Συρία πριν από μία δεκαετία. Πάνω απ’ όλα, δεν είναι προς το συμφέρον του Ηνωμένου Βασιλείου να αποσαθρωθούν επιπόλαια το κράτος δικαίου και οι νόμοι του πολέμου, επιταχύνοντας έτσι τη διάλυση της «παγκόσμιας τάξης».
Οι τελευταίες εγκληματικές ενέργειες του μαφιόζου Τραμπ έρχονται αμέσως μετά την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας· τις απειλές του να εισβάλει στη Γροιλανδία, κυρίαρχο έδαφος ενός πιστού συμμάχου του ΝΑΤΟ· την υποκριτική ενίσχυση του αμερικανικού πυρηνικού οπλοστασίου την ώρα που φλυαρεί για τα υποθετικά πυρηνικά του Ιράν· την υπονόμευση της δράσης του ΟΗΕ για το κλίμα· τους τιμωρητικούς δασμούς που επέβαλε στο παγκόσμιο εμπόριο· την παρεμβατική στήριξή του στα ακροδεξιά κόμματα της Ευρώπης και στο Reform UK· και, ίσως πιο πικρό απ’ όλα, την ασυγχώρητη προδοσία της Ουκρανίας και τον κατευνασμό της Ρωσίας. Όλες αυτές οι ενέργειες βλάπτουν άμεσα τον βρετανικό λαό και το βρετανικό κράτος.
Σε αντίθεση με την Ουάσιγκτον, οι διαδοχικές κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου επιχείρησαν να διατηρήσουν διάλογο με τους ισλαμιστές που ανέτρεψαν τον, υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ, σάχη το 1979. Ελλείψει διπλωματικών σχέσεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες απουσίαζαν από αυτή τη συνομιλία. Ως αποτέλεσμα, η αμερικανική άγνοια για το σύγχρονο Ιράν είναι βαθύτατη. Το να υποστηρίζει κανείς ότι το καθεστώς και οι πολιτοφυλακές-πληρεξούσιοί του θα παραδοθούν πειθήνια είναι απλώς χονδροειδές. Οι οικονομικές κυρώσεις, που ενισχύθηκαν από τον Τραμπ όταν ανόητα υπαναχώρησε από τη συμφωνία του 2015 για τα πυρηνικά με την Τεχεράνη, την οποία είχε στηρίξει και το Ηνωμένο Βασίλειο, χρησιμοποιούνται από τους μουλάδες για να δικαιολογούν τις αποτυχίες τους και να νομιμοποιούν τις καταχρήσεις τους. Οι ΗΠΑ έχασαν επανειλημμένα ευκαιρίες να ενισχύσουν μεταρρυθμιστές όπως ο πρώην πρόεδρος Χασάν Ροχανί, προσφέροντας ελάφρυνση των κυρώσεων. Όσο μεγαλύτερη είναι η φτωχοποίηση της χώρας, όσο εντονότερες οι κοινωνικές πιέσεις, τόσο πιο σφιχτός γίνεται ο έλεγχος των κατασταλτικών, μισογυνικών, σκληροπυρηνικών κληρικαλικών και στρατιωτικών φατριών. Τουλάχιστον εν μέρει, το σημερινό Ιράν είναι δημιούργημα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το Ιράν έχει απεγνωσμένα ανάγκη από μια νέα αρχή. Η θεοκρατία που συμβολιζόταν από τον δολοφονημένο ανώτατο ηγέτη του, Αλί Χαμενεΐ, έχει εδώ και καιρό εξαντλήσει τον ιστορικό της κύκλο.
Πολλοί, πιθανότατα οι περισσότεροι, Ιρανοί λαχταρούν με πάθος μια ανοιχτή, πιο ελεύθερη, πιο ευημερούσα, πλουραλιστική και φιλοδυτική κοινωνία. Όμως αυτή η καταστροφική, αστόχαστη αμερικανοϊσραηλινή οπισθοδρόμηση στις χειρότερες ακρότητες του ιμπεριαλιστικού βανδαλισμού συντρίβει τις ελπίδες για ειρηνική αλλαγή — τη μόνη αλλαγή που έχει διάρκεια — και επιταχύνει την κατάρρευση σε αντιμαχόμενα στρατόπεδα. Εκείνο που ενδέχεται να προκύψει δεν είναι ένα αναγεννημένο, φιλικό Ιράν, αλλά μια κατακερματισμένη χώρα, όμηρος ενός ακόμη πιο βίαιου, παρανοϊκού και διαρκώς απειλητικού σκληροπυρηνικού υπολείμματος εξουσίας, βυθισμένου σε αέναη σύγκρουση τόσο με τον ίδιο του τον λαό όσο και με τη Δύση.
Υποστηρίζεται ότι η Βρετανία είναι τόσο στενά συνδεδεμένη με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε ζητήματα άμυνας, ασφάλειας και συλλογής πληροφοριών, ώστε δεν έχει την πολυτέλεια μιας οριστικής ρήξης εξαιτίας του Ιράν. Αυτή η θέση συνιστά στάση απελπισίας. Στο μεγαλύτερο μέρος της μακράς ιστορίας της, η Βρετανία κατάφερε, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, να πορευθεί χωρίς να εξαρτάται πάντοτε από την αμερικανική βοήθεια, η οποία συνοδεύεται από αυστηρούς όρους. Θα μπορούσε να το πράξει και πάλι, έστω κι αν αυτό θα ήταν επώδυνο για κάποιο διάστημα. Θα αποτελούσε, για παράδειγμα, θετική εξέλιξη αν παροπλίζονταν τα οικονομικά δυσβάστακτα και πολιτικά ανεπιθύμητα πυρηνικά υποβρύχια Trident του Ηνωμένου Βασιλείου, τα οποία βασίζονται σε αμερικανική τεχνολογία. Εξαρτήσεις όπως αυτές προσφέρουν στον ασταθή και εθισμένο στον πόλεμο Τραμπ επικίνδυνη δυνατότητα πίεσης έναντι του Ηνωμένου Βασιλείου. Καλύτερα να απαλλαγεί από αυτές προτού εκείνος την αξιοποιήσει.
Εννέα ημέρες και συνεχίζεται. Για πόσο ακόμη; Εβδομάδες; Μήνες; Ο Τραμπ και ο χειριστικός «ψιθυριστής του Τραμπ» από το Ισραήλ πρέπει να ανακοπούν, τόσο για χάρη των Ιρανών όσο και για το μέλλον της ειρήνης και της ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, στη Βρετανία και στους εναπομείναντες συμμάχους της. Η υπαρξιακή απειλή που συνιστούν για τις δημοκρατικές αξίες, τους νόμους και τις ελευθερίες ο Τραμπ, ο Νετανιάχου και οι αυταρχικοί συνοδοιπόροι τους, όπως ο Βλαντίμιρ Πούτιν, είναι πανταχού παρούσα — και εντείνεται. Για τον Κιρ Στάρμερ της Βρετανίας, έναν έντιμο άνθρωπο που χλευάζεται αδίκως από έναν χυδαίο απατεώνα, αυτό είναι το μεγαλύτερο και σημαντικότερο δίδαγμα αυτού του πολέμου: γνώρισε τον εχθρό σου — και πράξε αναλόγως.
Αυτός είναι ο πόλεμος που επέλεξε ο Τραμπ. Όμως και η Βρετανία έχει επιλογές. Διακόσια πενήντα χρόνια μετά την αποτίναξη της αυτοκρατορικής κυριαρχίας από τους Αμερικανούς αποίκους, ήρθε η ώρα για μια βρετανική διακήρυξη ανεξαρτησίας.
Ο Simon Tisdall είναι σχολιαστής διεθνών θεμάτων του Guardian.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου