ΦΩΚΙΔΑ - ΟΡΕΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ - Α.Π.Ε.
“Δίκαιη Ανάπτυξη χωρίς ανθρώπους και χωρίς την ευημερία αυτών δεν γίνεται.”
Οι στατιστικοί δείκτες, αναδεικνύουν το μέγα κοινωνικό, οικονομικό και εξόχως πολιτικό ζήτημα της μείωσης του πληθυσμού και της φυγής των νέων από την ύπαιθρο και την ελληνική περιφέρεια. Η γήρανση του πληθυσμού, δείχνει σαφείς τάσεις, μείωσης δυνατοτήτων ανάπτυξης και αύξησης αναγκών περίθαλψης και πρόνοιας , σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας, με τη Φωκίδα και την Ευρυτανία στις υψηλότερες θέσεις αυτού του δείκτη στη Χώρα. Ταυτόχρονα οι ενδοπεριφερειακές ανισότητες, η έλλειψη ολιστικών πολιτικών και μακροχρόνιου σχεδιασμού για τις ορεινές περιοχές και Δήμους, εντείνουν και ανατροφοδοτούν την εγκατάλειψη και την στέρηση ευκαιριών.
Στην έκθεση του Ενρίκο Λέτα το 2024,σχετικά με το πλαίσιο ανανέωσης της Ενιαίας Αγοράς, ο Λέτα δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αποτροπή του γεωγραφικού αποκλεισμού, κάτι που συνδέεται άμεσα με την αναγκαστική φυγή των νέων από τις περιφέρειες: η «ελευθερία να μένεις στον τόπο που γεννήθηκες» εξασφαλίζεται με την παροχή ίσων ευκαιριών ,οικονομικών και κοινωνικών, σε κάθε περιοχή, ώστε η παραμονή να είναι επιλογή και όχι θυσία.
Δίκαιη Ανάπτυξη χωρίς ανθρώπους και χωρίς την ευημερία αυτών δεν γίνεται.
Αναπτυξιακός μοχλός και μοχλός άρσης ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων θα ήταν τα μέτρα και οι πολιτικές που θα ενισχύσουν οριζόντια, υποδομές, κοινωνικές δομές και μικρές επιχειρήσεις, στις Ορεινές Περιοχές της Στερεάς. Αυτό γιατί παντού στην Ευρώπη υπάρχουν ανάλογα παραδείγματα αναγέννησης των Ορεινών Περιοχών, όταν για αυτές υπάρχουν μέτρα και πολιτικές προστασίας, της αρχιτεκτονικής και πολιτισμικής κληρονομιάς, της Φύσης και της μικρής βιώσιμης επιχειρηματικότητας.
Αν στην Ευρυτανία, τη Φωκίδα, στις Ορεινές περιοχές της Στερεάς, αλλά και στο σύνολο των Ορεινών Δήμων, θέλουμε να συγκρατήσουμε τον εναπομείναντα πληθυσμό, αλλά και να άρουν την συνεχή τάση φυγής των νέων, το κλείσιμο των μικρών επιχειρήσεων στα ορεινά χωριά, χρειάζεται η Πολιτεία και Περιφέρειες να ασκήσουν άλλες από τις σημερινές πολιτικές, πολιτικές επί που της ουσίας ανατροφοδοτούν την εγκατάλειψη.
Αντί όμως πολιτικών, οριζόντιων μέτρων και ειδικών στόχων, για ορεινά κοινωνικά και φυσικά οικοσυστήματα, βλέπουμε σε μεγάλο βαθμό και ειδικά σε περιοχές χωρίς ισχυρά αναπτυξιακά χαρακτηριστικά, χωρίς ταυτότητα, μια εικόνα υφαρπαγής και του φυσικού πλούτου των περιοχών.
Ο πόλεμος και ο εμφύλιος οδήγησε στο πρώτο ισχυρό κύμα εξόδου της περιφέρειας προς τα αστικά κέντρα. Ακολούθησαν η μετανάστευση και η αστικοποίηση. Σήμερα η εικόνα συνολικά της ελληνικής περιφέρειας, μικρών και μεγάλων επαρχιακών πόλεων και δη χωριών σε υψηλά υψόμετρα είναι αποκαρδιωτική. Και αν αυτή η εικόνα δεν αναστραφεί την επόμενη εικοσαετία θα έχουμε ένα σύστημα αστικοποίησης που ολοένα θα αναζητά προσθετούς οικονομικούς και φυσικούς πόρους προς το κέντρο διαλύοντας τα πάντα, ενέργεια και νερά, θα κατευθύνονται με φαραωνικά έργα προς τα αστικά κέντρα και η ελληνική φύση και περιφέρεια θα υποβαθμίζεται συστηματικά.
Είναι γνωστό ότι η Περιφέρεια Στερεάς και η Ελληνική Πολιτεία, πέραν ενός αναπτυξιακού προγράμματος για τα Άγραφα, δεν έχουν πολιτική πρόθεση – έως στιγμής- για την προστασία των πληθυσμών και των οικοσυστημάτων στις υπόλοιπές Ορεινές περιοχές της Στερεάς και δη στη Φωκίδα. Η ΟΧΕ για επενδύσεις για Βορειοδυτική Ορεινή Στερεά δεν υπάρχει πουθενά στις ανοιχτές προσκλήσεις https://www.stereaellada.gr/search/prosklisis ή και στο σχεδιασμό των προσκλήσεων της Στερεάς. https://www.stereaellada.gr/basiki-selida/programmatismos-proskliseon
Σιωπή επί θεμάτων χρηματοδότησης των ορεινών περιοχών μας στο Περιφερειακό Συμβούλιο και στα Δημοτικά Συμβούλια Δήμων Δελφών και Δωρίδας.
Σιωπή και επί θεμάτων χωροταξικού σχεδιασμού και σχεδιασμού καθεστώτων προστασίας των ορεινών περιοχών μας από τον Περιφερειάρχη και το Περιφερειακό Συμβούλιο και τα Δημοτικά Συμβούλια Δήμων Δελφών και Δωρίδας, παρά του ότι έχουν ολοκληρωθεί και παραδοθεί από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο η Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, με σχέδια Σύνταξης Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000 για τη Στερέα, περιοχές ενδιαφέροντος Βαρδούσια, Γκιώνα, Οίτη, Παρνασσός. https://ypen.gov.gr/diavouleusi/wp-content/uploads/2024/01/EPM06_PFC.1_EPM-2_TA1_%CE%A4%CE%912_v4_r1.pdf
https://ypen.gov.gr/diavouleusi/wp-content/uploads/2024/01/EPM06_PFC.4_EPM2_TA3_v4_r2.pdf
Πολιτική σιωπή Περιφερειάρχη, Αντίπεριφερειαρχών, πολιτικών Στελεχών της Κυβέρνησης, για την άναρχη, άδικη και αντιαναπτυξιακή μετατροπή της Στερεάς, Εύβοια, Βοιωτία, Φωκίδα, σε άγρια δύση ιδιωτικών επενδύσεων ΑΠΕ. Μάχονται Σύλλογοι, Φορείς, Χωριά. Γιατί ουδείς εκλεγμένος εκπρόσωπος τους δεν κατέβηκε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και στου Μαξίμου να θέσει τα όρια, το μέτρο, τους τόπους αυτών των επενδύσεων
Δεν βρισκόμαστε στην αυγή, στο ξεκίνημα των ΑΠΕ στην Ελλάδα, όπου υπήρχαν μέτρα ενίσχυσης τους. Βρισκόμαστε στην πιο άναρχη και πιο άδικη περίοδο. Πολιτικά άδικη γιατί τελικά η πράσινη μετάβαση γίνεται σε βάρος της κοινωνίας, ενώ προοδευτικές πολιτικές δεν θα το επέτρεπαν αυτό. Αυτό δεν συμβαίνει τυχαία ή κατά λάθος, ούτε είναι ο κοινός ευρωπαϊκός κανόνας.
Συμβαίνει γιατί πολιτικά η ενέργεια πέρασε τελικά μόνο ή κυρίως σε μεγάλους ομίλους, η ΔΕΗ έχασε το δημόσιο χαρακτήρα της, σε ένα βράδυ πέρασε σε ιδιώτες.
Συμβαίνει γιατί η κυβέρνηση υποβαθμίζει συστηματικά την Αυτοδιοίκηση και το ρόλο της, την στραγγαλίζει οικονομικά, της αφαιρεί το δικαίωμα βέτο προς όφελος περιοχών με ειδικά περιβαλλοντικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά, επί της ουσίας της έχει αφαιρέσει προ πολλού το δικαίωμα πρόσβασης στον ηλεκτρικό χώρο και τις δυνατότητες χρηματοδότησης για μικρές ενεργειακές κοινότητες. Οι Γερμανοί για παράδειγμα έχουν ισχυρό ενεργειακό δίκτυο στην αυτοδιοίκηση εκτός χρηματιστηρίου ενέργειας.
Ταυτόχρονα τα “δικαιώματα” του 3% των πόρων των ΑΠΕ προς την Αυτοδιοίκηση, ειδικά για ομίλους που έχουν συγκεντρώσει υψηλά ποσοστά στην παραγωγή ενέργειας και μεγάλα αιολικά δίκτυα είναι αστείο και ουσιαστικά προσβλητικό για τις κοινωνίες. Η ανταπόδοση από τους Ιδιώτες προς τους ΟΤΑ θα έπρεπε να είναι άνω του 10%, όσο μεγαλύτερη η ισχύς, η συγκέντρωση δύναμης στην αγορά ενέργειας και η τυχόν οικονομική ενίσχυση των ιδιωτικών έργων από εθνικούς δημόσιους πόρους, θα έπρεπε να δημιουργούν έναν αλγόριθμό που να δίνει ουσιαστικούς πόρους στην αυτοδιοίκηση.
Επίσης τι γίνονται τα χρήματα από τις ΑΠΕ στους Δήμους; εκδηλώσεις μπουζούκια του καλοκαιριού, δες Δεσφίνα, ή νοσηλευτές και γιατροί στα χωριά, μέτρα ανάσχεσης της λειψυδρίας ή ενίσχυση των σχολείων; Όλα αυτά δεν είναι στο κενό, είναι αποφάσεις πολιτικής.
Έχουμε, από τα παραπάνω τρία βασικά δεδομένα για τα οποία πρέπει άμεσα να υπάρξουν αντίρροπες δυνάμεις και ενέργειές, διαφορετικά ο τόπος μας θα γίνει οικόπεδα ιδιωτικών επενδύσεων ΑΠΕ, χωρίς εμείς να ορίζουμε στο ελάχιστο το που και πως. Λείπει ο σχεδιασμός για την ελληνική επαρχία και δη τις ορεινές περιοχές. Για εμάς στη Στερεά η Περιφέρεια κοιμάται βαθιά, βολεύονται δυστυχώς πολλοί με τις δημόσιες σχέσεις και τον ευτελισμό του ΟΠΑΣΤΕ.
Τι πρέπει να κάνουμε, από χθες, για να ορίσουμε περιοχές προστασίας, όπως “Απάτητα Βουνά” ή Εθνικά Πάρκα, ή να ορίσουμε με πολιτική σαφήνεια στο Υπ. Περιβάλλοντος, ότι ουδεμία παρέμβαση δεν δύναται σε περιοχές πηγών, σπηλαίων ή σε παραδοσιακούς οικισμούς. (κάτι που το ΥΠΕΝ σαφώς γνωρίζει αλλά συχνά πυκνά κάνει πως δεν βλέπει). Που είναι η Περιφερειακή Αρχή με τον πολιτικό της σχεδιασμό ανά χείρας, με τους επιστημονικούς της συνεργάτες, στα Υπουργεία και στου Μαξίμου; που και πότε είπε ένα ουσιαστικό “όχι” πως και πότε θα αποτιμήσει το τι θα γίνει π.χ. στην Κάρυστο και τη Νότια Εύβοια μετά από 20-30 χρόνια.
Που είναι οι συνέργειες Δήμων και Περιφερειακής Αρχής, Κεντρικών Πολιτικών Στελεχών της Κυβέρνησης στη Στερεά για την βίαιη αυτή αλλαγή των οικοσυστημάτων και των τόπων μας.
Από την μια κανένα επιχειρησιακό κεντρικό ή περιφερειακό σχέδιο χρηματοδοτήσεων, κυρίως για ορεινές περιοχές,
Από την άλλη καμιά εδώ και χρόνια δομημένη πρόταση για ένα μικρό ειδικό χωροταξικό γύρω από τον ταμιευτήρα Μόρνου.
Σύλλογοι, Φορείς, Πρόεδροι και Συμβούλια Χωριών τρέχουν με πανικό πίσω από εξελίξεις, ξένοι στον τόπο μας, όσο αιρετοί κρύβονται πίσω από το λάθος και του πρόσφατου χωροταξικού για ΑΠΕ.
Χρειάζεται σχέδιο, πρώτον σωτηρίας της εναπομείνασας μικρής τοπικής επιχειρηματικότητας και του αγροτικού τομέα και δεύτερον όραμα ανάπτυξης για τη Στερεά στις νέες τεχνολογικές συνθήκες και εποχές. Περιμένουμε χρόνια την ΟΧΕ Ορεινών Περιοχών Βορειοδυτικής Στερεάς, αν και δεν έχουμε τα βασικά, όπως προστασίας για τη λειψυδρία, προτάσεις για τις καλλιέργειες στους κάμπους, ειδική ανά περιοχή και κατηγορία ενίσχυση της μικρής επιχειρηματικότητας. Ότι σε γενικές γραμμές γίνονταν ή ήταν αίτημα περασμένων δεκαετιών, επανέρχεται συστημικά σε κείμενα και αντιλήψεις. (θα γράψω ειδικά επ αυτού).
Συχνά πυκνά λέμε τίποτε δεν γίνεται και θεωρείται “επένδυση” πολιτικής ψήφου οι δημόσιες σχέσεις και τα μεγάλα λόγια και οι μεγάλοι εγωισμοί. Διαβάστε λίγο τα δελτία τύπου του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας και δείτε κάποιες εναλλακτικές αντιλήψεις επί πολιτικών. Ή δείτε τις φιλότιμες προσπάθειές μικρών Δήμων, όπως του του φορέα- συστήματος Πίνδος.
Την τύχη, το μέλλον οικονομικό και περιβαλλοντικό, την ανάπτυξη στη Στερεά και τη Φωκίδα έπρεπε να την ορίζουν οι κοινωνίες και οι αιρετοί εκπρόσωποί των κοινωνιών. Αντί αυτού, αν δεν υπάρχουν άμεσα μέτρα ανάσχεσης και αλλαγής πορείας, θα καταλήξει ο τόπος μας οικόπεδα ξένων. Δεν είμαι κατά των ΑΠΕ. Είμαι κατά μια οριζόντιας αντίληψης του Ιδιώτη ΑΠΕ που πάει και εγκαθίσταται όπου θέλει και όποτε θέλει. Και σαφώς είμαι απέναντι στην ατολμία και αφωνία των Κυβερνητικών Στελεχών και της Περιφερειακής Αρχής του τόπου μας. Και καλώ τους Δημάρχους και τα Δημοτικά Συμβούλια να σταθούν απέναντι σε όσους σιωπούν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου