Το σύστημα αξιολόγησης της κυβέρνησης για τους 332 δήμους της χώρας δέχεται έντονα πυρά από την τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία το χαρακτηρίζει «στημένο» επειδή μεταθέτει τις διαχρονικές ευθύνες και τις ελλείψεις του κεντρικού κράτους στους ώμους των δημοτικών αρχών.
Αναλυτικότερα, η πρόσφατη κυβερνητική πρωτοβουλία να παρουσιάσει μια οριζόντια ψηφιακή αξιολόγηση για την αποτελεσματικότητα των 332 δήμων της χώρας, βασισμένη σε ερωτηματολόγια πολιτών και δείκτες του Υπουργείου Εσωτερικών, άνοιξε έναν νέο κύκλο αντιπαράθεσης.
Ενώ το Μέγαρο Μαξίμου προβάλλει τα αποτελέσματα ως ένα αντικειμενικό εργαλείο «αριστείας» και λογοδοσίας, η συντριπτική πλειονότητα των δημάρχων και η ηγεσία της ΚΕΔΕ μιλούν ανοιχτά για «στημένες αξιολογήσεις».
Γιατί όμως μια διαδικασία που θεωρητικά προωθεί τη διαφάνεια αντιμετωπίζεται με τόση καχυποψία και οργή; Η απάντηση κρύβεται στις δομικές στρεβλώσεις ενός συστήματος που σχεδιάστηκε για να μετακυλίει την πολιτική ευθύνη.
1. Αξιολόγηση χωρίς Πόρους και Προσωπικό
Το βασικότερο επιχείρημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ότι το κράτος ζητά από τους δήμους να λειτουργούν με ευρωπαϊκά πρότυπα, την ώρα που τους κρατά σε οικονομική και στελεχιακή ασφυξία. Οι δήμοι έχουν υποστεί δραματικές μειώσεις στους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ) τα τελευταία 16 χρόνια, ενώ η υποστελέχωση σε κρίσιμες υπηρεσίες (όπως οι τεχνικές υπηρεσίες και η καθαριότητα) αγγίζει το κόκκινο λόγω του «παγώματος» των προσλήψεων (δημοσιονομική πειθαρχία των Μνημονίων). Το να βαθμολογείς έναν δήμο αρνητικά για την κατάσταση των δρόμων ή την καθυστέρηση ενός έργου, όταν το ίδιο το κράτος δεν του δίνει τα χρηματοδοτικά εργαλεία για να δράσει, αποτελεί πολιτικό παραλογισμό.
2. Το «Μπάχαλο» των Συντονισμένων Αρμοδιοτήτων
Στην Ελλάδα, η διάχυση των αρμοδιοτήτων αποτελεί το τέλειο άλλοθι για την κεντρική διοίκηση. Όταν ένας πολίτης βλέπει ένα ακαθάριστο ρέμα, ένα κατεστραμμένο πεζοδρόμιο ή ένα δίκτυο οδοποιίας σε κακή κατάσταση, συνήθως επιρρίπτει την ευθύνη στον δήμαρχο. Ωστόσο, η ευθύνη συχνά ανήκει στις Περιφέρειες, σε υπουργεία ή σε δημόσιες εταιρείες (π.χ. ΕΥΔΑΠ, ΔΕΔΔΗΕ). Η κυβερνητική πλατφόρμα, αποτυγχάνοντας να διαχωρίσει ποιος πραγματικά ευθύνεται για κάθε δυσλειτουργία, «τσουβαλιάζει» τις υπηρεσίες, επιτρέποντας στο κεντρικό κράτος να κρύβεται πίσω από τη γενικευμένη δυσαρέσκεια των πολιτών.
3. Σκόπιμες Εξαιρέσεις από το Ερωτηματολόγιο
Όπως καταγγέλλει η Αυτοδιοίκηση, το σύστημα αξιολόγησης είναι επιλεκτικό. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση σπεύδει να αναδείξει τη δυσαρέσκεια των πολιτών για τις Πολεοδομίες (ΥΔΟΜ) των Δήμων, αλλά «ξεχνά» να συμπεριλάβει στην ίδια αυστηρή ψηφιακή κρίση το διαχρονικό χάος που επικρατεί σε κρατικές δομές, όπως το Κτηματολόγιο, όπου οι καθυστερήσεις για μια μεταβίβαση ακινήτου ξεπερνούν τον έναν χρόνο. Αυτή η επιλεκτική στοχοποίηση δημιουργεί την υποψία ότι η αξιολόγηση χρησιμοποιείται ως επικοινωνιακό όπλο για να προλειανθεί το έδαφος για περαιτέρω αλλαγές (π.χ. άρση μονιμότητας ή μεταφορά υπηρεσιών), αποσείοντας τις ευθύνες από τα υπουργεία.
4. Η Στρέβλωση του «Μπόνους»
Η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει τη σύνδεση των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης με οικονομικά «μπόνους» για τους δήμους που αριστεύουν. Αυτό, αντί να λύνει το πρόβλημα, διευρύνει τις ανισότητες. Ένας μεγάλος, εύρωστος δήμος της Αττικής με επαρκές προσωπικό έχει εξ ορισμού τη δυνατότητα να πιάσει τους στόχους, σε αντίθεση με έναν μικρό, ορεινό ή νησιωτικό δήμο που παλεύει να βγάλει εις πέρας τις βασικές του λειτουργίες. Το να στερείς πόρους από έναν ήδη υποβαθμισμένο δήμο επειδή «κόπηκε» στην αξιολόγηση, τιμωρεί στην πραγματικότητα τους ίδιους τους δημότες του.
Από την πλευρά του, το Υπουργείο Εσωτερικών υποστηρίζει ότι ενισχύεται η διαφάνεια και η λογοδοσία με την εισαγωγή αντικειμενικών δεικτών για τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών προς τον πολίτη.
Δίνεται φωνή στους δημότες, με τη χρήση ψηφιακών ερωτηματολογίων ώστε οι ίδιοι οι δημότες να αξιολογούν την καθημερινότητά τους και τέλος εντοπίζονται οι «αδυναμίες» κάθε δήμου με σκοπό τη στοχευμένη κατανομή πόρων και τη βελτίωση των δομών του.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα Δήμων που αναδεικνύουν το χάσμα που δημιουργεί η οριζόντια σύγκριση:
1.Μεγάλα Αστικά Κέντρα (π.χ. Δήμος Αθηναίων, Δήμος Θεσσαλονίκης)
Διαχειρίζονται εκατομμύρια μόνιμους κατοίκους, εργαζόμενους και επισκέπτες καθημερινά.
Οι πολίτες βαθμολογούν αρνητικά θέματα όπως το κυκλοφοριακό, η καθαριότητα ή η στάθμευση.
Οι δήμοι τονίζουν ότι οι κρίσιμες αρμοδιότητες (π.χ. συγκοινωνίες, αστυνόμευση, μεγάλα οδικά δίκτυα) ανήκουν στα Υπουργεία ή στις Περιφέρειες και όχι στους ίδιους.
2. Μικροί Νησιωτικοί Δήμοι (π.χ. Δήμος Σερίφου, Δήμος Γαύδου)
Το καλοκαίρι ο πληθυσμός τους δεκαπλασιάζεται λόγω του τουρισμού.
Λαμβάνουν χαμηλή βαθμολογία στην επάρκεια νερού, στη διαχείριση απορριμμάτων και στις υποδομές υγείας.
Είναι αδύνατο όμως για υποστελεχωμένους δήμους με 2-3 μόνιμους υπαλλήλους να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες αιχμής, χωρίς έκτακτη κρατική χρηματοδότηση και μόνιμο προσωπικό.
3. Ορεινοί και Απομακρυσμένοι Δήμοι (π.χ. Δήμος Νεστορίου, Δήμος Κεντρικών Τζουμέρκων)
Τεράστια γεωγραφική έκταση με διάσπαρτους, ολιγοπληθείς οικισμούς και ηλικιωμένο πληθυσμό όπως αναφέρει το airetos.gr .
Υστερούν σημαντικά στους δείκτες της «ψηφιακής εξυπηρέτησης» και της γρήγορης πρόσβασης σε δημοτικές υπηρεσίες.
Οι δήμαρχοι εξηγούν ότι η ψηφιακή αξιολόγηση μέσω TaxisNet ευνοεί τις περιοχές με νεανικό πληθυσμό. Στα ορεινά χωριά, η εξυπηρέτηση απαιτεί φυσική παρουσία και δαπανηρές μετακινήσεις που το κράτος δεν επιδοτεί.
4. Δήμοι της Περιφέρειας με Ψηφιακή Παράδοση (π.χ. Δήμος Τρικκαίων)
Θεωρούνται πρότυπα «έξυπνων πόλεων» (Smart Cities) με υψηλές επιδόσεις.
Ακόμα και αυτοί οι δήμοι εκφράζουν επιφυλάξεις για το σύστημα.
Υπογραμμίζουν ότι η επιτυχία τους οφείλεται σε ιδιωτικές πρωτοβουλίες και ευρωπαϊκά κονδύλια. Αν το κράτος συνδέσει την τακτική χρηματοδότηση με τα ερωτηματολόγια, οι ανισότητες μεταξύ των δήμων απλώς θα μεγαλώσουν.
Πολλοί δήμαρχοι αντιδρούν σε μια «στημένη» διαδικασία-προπέτασμα καπνού, όπως την χαρακτηρίζουν, η οποία σχεδιάστηκε για να δείξει ότι για όλα τα δεινά της καθημερινότητας φταίνε οι 332 δήμοι, αφήνοντας στο απυρόβλητο τις παθογένειες της κεντρικής διοίκησης.
Μια δίκαιη αξιολόγηση προϋποθέτει πρώτα ξεκάθαρες αρμοδιότητες, επαρκή χρηματοδότηση και αποκέντρωση πόρων. Οτιδήποτε λιγότερο αποτελεί απλώς ένα επικοινωνιακό «blame game».
—
📌 Το παραπάνω περιεχόμενο αντιγράφηκε από το airetos.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου